Mở đường phát triển xứ Quảng

Trang sử vẻ vang

Sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, ngày 28/8/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký sắc lệnh thành lập Bộ Giao thông Công chính. Từ đó, ngày 28/8 hàng năm trở thành Ngày truyền thống ngành Giao thông vận tải (GTVT) Việt Nam.

Đối với xứ Quảng, tháng 8/1946, Hội Công nhân Cứu quốc tỉnh mở đại hội tại Hội An và quyết định động viên công nhân tham gia xây dựng chính quyền, phát triển hội viên, xây dựng tổ chức công đoàn theo ngành. Trên tinh thần đó, công đoàn ngành dọc hỏa xa, xe hơi, thuyền tải đã ra đời.

Cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ, công nhân ngành GTVT thực hiện tiêu thổ kháng chiến, tham gia di chuyển hàng hóa, thiết bị về hậu cứ.

Sau khi quân Pháp mở rộng vùng chiếm đóng, xứ Quảng có 2 vùng rõ rệt: Vùng tự do ở phía Nam, vùng địch tạm chiếm ở phía Bắc. Ở vùng tự do, địch không ngừng dùng máy bay ném bom, bắn phá đường thủy, đường bộ, các kho tàng, bến bãi hòng dập tắt mạch máu giao thông của ta.

Từ năm 1947, hệ thống giao thông ở vùng tự do từng bước được phục hồi. Năm 1949, ta đã vận động tư nhân lập công ty xe hơi, tiến hành sửa chữa nhiều tuyến đường.

Ngành GTVT xứ Quảng đã tích cực tham gia vận chuyển lương thực, thực phẩm, vũ khí ra chiến trường. Đông Xuân 1953 - 1954, Liên khu 5 mở thêm một số hành lang lên Tây Nguyên, trong đó có 2 hành lang qua xứ Quảng.

Hành lang thứ nhất là từ Quảng Ngãi lên Trà Bồng qua các xã của Trà My đến Đắk Glei (Kon Tum cũ). Hành lang thứ hai từ đồng bằng xứ Quảng qua Nước Oa, Trà Giác, Dốc Vượt, Nước Là, Mân Tra và lên Đắk Glei.

Năm 1967, hành lang đường thủy xuôi ngược sông Thu Bồn lên Bà Huỳnh, Bà Xá; từ sông Tranh lên đến Trà My, nối liền đồng bằng, ven biển đến miền núi hình thành.

“

Lĩnh vực vận tải của xứ Quảng thời điểm này có hàng trăm tuyến vận tải hành khách nội tỉnh, liên tỉnh, liên vận quốc tế. Vận tải hàng hóa không chỉ thông qua đường bộ, mà còn bằng đường thủy. Đà Nẵng hiện sở hữu 2 cảng hàng không, trong đó sân bay Đà Nẵng là cảng hàng không quốc tế. Sây bay Chu Lai đang được kêu gọi đầu tư để trở thành cảng hàng không quốc tế.

 

Ngày 30/8/1968, Tỉnh ủy Quảng Nam chủ trương thành lập Ban Giao vận Quảng Nam với 493 cán bộ, chiến sĩ; cử đồng chí Phạm Thâm (tức Sáu Do) làm Trưởng ban.

Đề án công tác GTVT 1968 - 1969 đã được xây dựng với nhiệm vụ trọng tâm: GTVT là một ngành kinh tế có tầm quan trọng đặc biệt trong toàn bộ nền kinh tế quốc dân, đặc biệt là trong giai đoạn kháng chiến giành lại độc lập - tự do cho đất nước. Nếu GTVT bế tắc thì mọi hoạt động của xã hội cũng bế tắc theo.

Trải qua quá trình xây dựng, phát triển và đạt được nhiều thành tựu, ngày 27/2/2002, Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Ban giao vận Quảng Nam, tiền thân của Sở GTVT (nay là Sở Xây dựng).

Phát triển đường bộ

Ông Trương Văn Cận - nguyên Giám đốc Sở GTVT Quảng Nam (nay là Sở Xây dựng Đà Nẵng) chia sẻ, trải qua 80 năm, diện mạo ngành GTVT xứ Quảng đổi thay toàn diện. Để bây giờ, thành phố Đà Nẵng (mới) có cả đường bộ, đường sắt, đường thủy, đường hàng không.

Ngành đã tranh thủ nhiều nguồn vốn đầu tư xây dựng, hoặc nâng cấp, mở rộng đường đô thị, tỉnh lộ (ĐT) và quốc lộ (QL).

Nhiều tuyến đường huyết mạch chạy dọc - ngang được mở ra. Điển hình như đường ven biển Việt Nam, đoạn qua Đà Nẵng kéo dài từ bãi Bắc (bán đảo Sơn Trà) giáp với đường vào sân bay Chu Lai. Quốc lộ 40B có điểm đầu tại biển Tam Thanh lên giáp đường Hồ Chí Minh (tại địa phận Kon Tum cũ).

Các tuyến đường vành đai phía Nam, vành đai phía Tây, vành đai phía Bắc đã, đang thi công sẽ khớp nối hoàn chỉnh hệ thống đường vành đai; kết nối mạng lưới giao thông thành phố với khu vực miền Trung - Tây Nguyên thông qua quốc lộ 1, quốc lộ 14B, đường Hồ Chí Minh.

Ở nội thị, các tuyến đường hiện hữu được mở rộng nhằm đảm bảo lưu thông, phục vụ chỉnh trang đô thị theo hướng hiện đại, văn minh. Theo đó, đường Điện Biên Phủ mở rộng lần 2 lên thành 45m với 8 làn xe chạy.

Cầu vượt ngã ba Huế trên đường Điện Biên Phủ hình thành giúp giải bài toán ách tắc, đảm bảo an toàn giao thông giữa đường nội thị, quốc lộ 1 và đường sắt Bắc - Nam.

Tại phía nam, cầu vượt 2 tầng Tam Hiệp do Công ty CP Tập đoàn Trường Hải bỏ vốn xây dựng đã gỡ xung đột lưu thông giữa quốc lộ 1, đường sắt Bắc - Nam, đường dẫn lên cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi và dòng phương tiện vào - ra các nhà máy, cảng biển thuộc Khu kinh tế mở Chu Lai.

Ngoài quốc lộ 1 mở rộng theo hình thức BOT, trục huyết mạch quốc gia khác qua thành phố được Trung ương quan tâm đầu tư như cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi, cao tốc La Sơn - Túy Loan.

Trong lịch sử của ngành, phong trào xây dựng giao thông nông thôn phát triển mạnh mẽ, để rồi hàng nghìn kilômét đường được kiên cố hóa với phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, góp phần giải quyết nhiều vấn đề bức xúc khu vực nông thôn; xây dựng thành công xã nông thôn mới.

Trang sử vẻ vang của ngành GTVT xứ Quảng được viết tiếp với sự hình thành của các cây cầu bắc qua các sông Hàn, Cổ Cò, Vu Gia, Thu Bồn, Trường Giang…

Còn nhớ cách đây hơn 25 năm, việc qua lại đôi bờ sông Hàn rất khó khăn vì không có cầu; chỉ đi bằng phà, đò ngang hoặc băng đường bộ vòng qua cầu Nguyễn Văn Trỗi xa hàng chục cây số.
Đôi bờ khác nhau một trời một vực, khi bờ Tây là phố xá nhộn nhịp, đông đúc thì ở bờ Đông tĩnh lặng, cùng những xóm nhà chồ tạm bợ ven sông với phận người nhọc nhằn mưu sinh.
Vào ngày 29/3/2000, cầu quay Sông Hàn độc nhất vô nhị cả nước được khánh thành, xóa đi sự xa xôi cách trở, làm “thay da đổi thịt” bờ Đông.